کاریز

 

گروه ترجمه؛ سه هفته پس از انتقال وي به بيمارستان با دستان و بدن پانسمان شده روي تختش دراز کشيده بود. صورت سوخته اش با روغن هاي مخصوصي پوشيده شده بود و جز چشمانش چيز ديگري را نمي شد در صورتش تشخيص داد. او به سقف خيره شده و غرق تفکر در مورد زندگي اش بود. او که حاضر نبود نامش را به خبرنگاران بگويد، گفت؛ «نمي دانم چه آينده يي در انتظارم است. آينده تنها آن چيزي است که خدا برايم رقم زده است و من مجبور به پذيرش آنم.»

اين زن مدعي شده زماني که قصد روشن کردن اجاق را داشته، گاز منفجر شده و باعث شده بدن وي به اين شدت دچار سوختگي شود. البته پرستاران يک کلمه از حرف هاي او را باور ندارند. آنها به خوبي با انواع سوختگي ها آشنا هستند و مي دانند هر نوع سوختگي در اثر چه عواملي به وجود مي آيد. به علاوه، پرستاران و پزشکان بيمارستان هفته يي نيست که با ده ها مورد سوختگي مانند سوختگي هاي اين زن رو به رو نشوند. همه اين زن ها تقريباً داستان مشابهي را سر هم مي کنند و علت سوختگي خود را به ترکيدن گاز نسبت مي دهند. چه دختران نوجوان و چه تازه عروسان همه مدعي هستند که در اثر پخت و پز به اين روز افتاده اند.

در نقاط بسياري از جهان، از اين حوادث با عنوان «قتل با افتخار» ياد مي شود. اغلب قاتلان زنان جوان را همسران و خانواده هايشان تشکيل مي دهند زيرا از کار کردن عروس خود در خارج از خانه ناراضي اند يا اينکه از غرغرهاي عروسشان خسته اند. بعضي از زن ها هم به علت سلام و احوالپرسي با مردان غريبه مورد سوءقصد قرار مي گيرند. البته در کردستان عراق هم مانند ديگر نقاط جهان «قتل هاي آبرومندانه» يي نيز به وقوع مي پيوندند اما متخصصان امور زنان و مسوولان وزارت بهداشت به خوبي مي دانند که علل سوختگي شديد دختران جوان کرد سوءقصد توسط اطرافيانشان نيست. متاسفانه خودسوزي و خودکشي به شدت در بين دختران کرد و زنان جوان شيوع پيدا کرده است.

مددکاران بيمارستان ها و مقامات مسوول سازمان بهداشت و گروه هاي طرفدار حقوق بشر اعلام کرده اند که خودسوزي از سال 2004 به شدت در بين زنان و دختران کردستان شيوع پيدا کرده است. علل چنين اقدام هايي مي تواند بسيار پيچيده و در عين حال چندجانبه باشد. بعضي از جامعه شناسان بر اين باورند که رشد ناگهاني اقتصاد باعث مهاجرت روستاييان به شهرها شده است. اين افراد که با ارزش هاي متفاوتي در شهر رو به رو مي شوند دچار بحران هاي شخصيتي و رفتاري شده و با خانواده خود تعارض پيدا مي کنند.

البته خودسوزي تنها در بين روستاييان رواج ندارد و زن هاي شهري هم زياد به اين کار دست مي زنند. به احتمال زياد زندگي در فرهنگي که به زنان اختيارات بي نهايت کمي مي دهد و آنها را به شدت محدود مي کند عامل اصلي خودکشي اين زنان است.

در کردستان، منطقه مستقلي در شمال عراق که از سه استان تشکيل شده است، هيچ اطلاعات پزشکي صحيحي از بيماران در دسترس نيست و تعداد کمي پرونده بيماران در بيمارستان وجود دارد. اما آنچه واضح بوده اين حقيقت است که سال گذشته بيش از 360 زن دست به خودکشي زده اند. اين آمار توسط زيران عثمان يونس وزير بهداشت اين کشور تاييد شده است.

بعضي از دختراني که دست به خودکشي مي زنند تنها 12 سال دارند و عمده خود سوزي ها در ميان زنان بين 15 تا 25 سال صورت مي گيرد. اکثر کردها خودسوزي را براي خودکشي انتخاب مي کنند. آنها بدن خود را به بنزين آغشته کرده و سپس با کبريت خود را آتش مي زنند. اين زنان اغلب حمام را براي اين کار انتخاب مي کنند.

يونس مي گويد؛ «خودسوزي يکي از دردناک ترين راه هاي خودکشي است. من نمي دانم چرا مردم اين راه را براي گرفتن جان خود انتخاب مي کنند. در فرهنگ هاي ديگر کساني که تمايل به خودکشي دارند از قرص و تفنگ استفاده مي کنند اما کردها با آتش خود را نابود مي سازند. ما حتي از اقدام به خودسوزي توسط کردهاي ساکن اروپا نيز مطلع هستيم.»البته تمام اين خودسوزي ها به مرگ منجر نمي شود. محبت امين منصور رئيس سازمان دفاع از حقوق زنان کردستان که بزرگ ترين سازمان فعال زنان در منطقه است، مي گويد؛ «اکنون صدها تن از زناني که اقدام به خودسوزي کرده اند با سوختگي هاي بسيار شديد و بدن و صورتي کريه زنده مانده اند. البته اين نوع زندگي به مراتب بدتر از مرگ است زيرا شوهران اين زن ها، آنها را ترک کرده و خانواده هايشان آنها را به خاطر خجالت و شرم از فاميل پنهان مي کنند.»از آنجا که خودکشي از ديدگاه مسلمان ها عملي غيرشرعي است هيچ يک از اين زن ها به ارتکاب خودکشي اعتراف نمي کنند. با وجود اين در تحقيقاتي که از پرستاران و فيزيو تراپيست هاي بيمارستان هاي دو شهر اربيل و سليمانيه به عمل آمده مشخص شده بيش از 80 درصد زنان خودسوزي را براي خودکشي انتخاب مي کنند. يونس بيان داشت افزايش خودکشي ها ارتباط مستقيمي با بهتر شدن اوضاع اقتصادي دارد. شهروندان به جاي رفتن به بازار هاي سنتي ترجيح مي دهند در مراکز خريد ساخته شده به شيوه اروپاييان به خريد بپردازند.

ايجاد شغل هاي جديد باعث شده مردم از روستاها مهاجرت کرده و به شهرها هجوم بياورند. البته اين امر باعث آشنا شدن اين روستاييان با فرهنگ غربي و باعث ايجاد دوگانگي هويتي در آنها شده است. براي روستاييان کرد اين نکته که زني خود شوهر آينده اش را انتخاب کند امري غير قابل قبول به حساب مي آيد.

با وجود اين که پول و امکانات به کردستان راه يافته اما فرهنگ مردم در همان سطح پايين خود باقي مانده است. نوجوانان و جوانان خانواده هاي فقير نمي توانند درک کنند که چرا آنها قادر به خريد تلفن همراه و ماشين نيستند و اين امر باعث شده عقده هاي زيادي در دلشان شکل بگيرد. يونس بيان داشت اکثر خودکشي ها در بين اعضاي خانواده هايي ديده مي شود که از روستاها به شهر ها مهاجرت کرده و درآمد مالي کمي دارند.

او مي گويد؛ «ما در حال گذار از دوراني هستيم که باورهاي فرهنگي دارند جاي خود را به قوانين زندگي در جامعه يي متمدن مي دهند. کودکان ديگر با قوانين زندگي در چنين جامعه يي خو گرفته اند در حالي که افراد بزرگسال و مسن تر قادر به قبول شيوه جديد زندگي نيستند. در نتيجه بين پدران و فرزندان مرتب درگيري هاي جدي به وقوع مي پيوندد. »

منبع؛هرالدتريبيون